zondag 25 augustus 2013

Enkele gedachten bij de halfjaarcijfers van Heineken

De halfjaarcijfers van Heineken, nog steeds een dominante speler op de biermarkt wereldwijd, zijn koeltjes ontvangen. Wat aandeelhouders en beleggers er van vinden is eigenlijk niet mijn interesse: ze kijken alleen naar de centen en de korte termijn, en de wezenlijk interessante zaken zien ze niet. Slim is dat niet, want dat Heineken en vergelijkbare bedrijven wereldwijd binnen 10 jaar dik in de problemen zitten kun je nu al zien -tenminste, als je het zien wilt!

Enkele highlights uit het verslag: 
  1. De groepsomzet groeide met 3% inclusief de volledige consolidatie van APB
  2. Autonoom was de groepsomzet 1% lager als gevolg van een 3% volume daling
  3. Volume daling werd gedeeltelijk gecompenseerd met een 2% stijging in de omzet per hectoliter
Hier staat eenvoudigweg dat Heineken meer omzet heeft gemaakt terwijl er minder bier werd verkocht - de hogere omzet komt omdat men meer geld vroeg voor het bier, zoveel meer zelfs dat de volumedaling niet in de omzetstijging te zien is.

Hoe lang gaat dat nog goed, vraag ik mij af. Hoe lang blijven Heineken en gelijke bedrijven er in slagen consumenten meer te laten betalen voor hun commodity producten? Ergens moet er een grens zijn waarboven men niet meer betalen wil. Of is het al zover?

In Europa daalt de consumptie van bier al jaren. Pils, het meest gedronken biertype, daalt dus ook - zie ook wat Heineken zegt, al gooien die voor het gemak bier en pils op een hoop. Dat is niet juist, want de bierconsumptie als geheel loopt dan wel terug, het is eerst en vooral -  en misschien wel alleen - pils dat een teruggang beleeft. Andere biersoorten groeien juist in volume: wellicht moeilijk te meten omdat het basisvolume klein is, maar eenvoudig bewijsbaar door bijvoorbeeld te kijken naar de groei van de kleine, ambachtelijke brouwerijen in Nederland: van rond de 50 in 2000 naar meer dan 170 dit jaar.

Recentelijk werd, in de discussie rond de voorgenomen accijnsverhoging in Nederland, nog gemeld dat bier (=pils) een prijselasticiteit kent van -0,35 wat betekent dat bij een prijsstijging van 10% de vraag met 3,5% afneemt. Dat lijkt een beetje in tegenspraak met de cijfers van Heineken, want zij verhogen de prijs en bij dalende afzet blijft de omzet stijgen. Het antwoord hier is dat Heineken wereldwijd actief is, ook in bijvoorbeeld Azië, want het zijn vooral de resultaten van Asian Pacific Breweries (APB) die de cijfers helpen oppoetsen. In Azië is sprake van nog steeds sterk groeiende groepen middeninkomens en die laten hun pas verworven rijkdom graag zien: ze consumeren bijvoorbeeld meer Heineken dan ooit. Eerst konden ze dat niet betalen maar hen gestegen inkomsten maken het nu wel mogelijk deze 'luxe' te genieten en te laten zien.

Hiermee wordt meteen een andere vraag opgeroepen en beantwoord: hoe zit het met de inkomenselasticiteit van bier? Is bier een inferieur goed of niet? Inferieure goederen zijn goederen die minder worden geconsumeerd als het inkomen, of het welvaartsniveau, stijgt. In Azië is Heineken (maar vooral de merken die daar door het concern worden geproduceerd) een luxe goed: groeiende welvaart doet de consumptie ervan stijgen. Dat was in Europa ook zo, maar consumenten hebben ontdekt dat er meer is dan pils alleen: vandaar de groei van de 'speciale bieren', de kleinschalig en ambachtelijk geproduceerde bieren. Deze zijn onveranderlijk duurder dan pils, dat hier als een commodity gezien wordt-een bulk product. Een inferieur goed dus, maar let op: dit geldt alleen pils, niet die ambachtelijke bieren.

Even nog wat andere cijfers en feiten:
  • Heineken maakt, als groep, rond de 220 miljoen hectoliter bier (2012). Een hectoliter is 100 liter, dus we hebben het dan over 22 miljard liter bier. Dat zijn zo'n 88 miljard vaasjes in het café.
  • Van dit volume is 29 miljoen hectoliter Heineken: de rest zijn andere merken (Brand, Amstel, en nog een hele sloot andere merken die wij vaak niet eens kennen) in vooral opkomende markten zoals Rusland, Azië en Mexico. Nog steeds een goede 11,6 miljard vaasjes per jaar of ruim 223 miljoen vaasjes Heineken per week.
  • Heineken heeft overall 3%  minder verkocht in het eerste halfjaar van 2013: dat is dus 6,6 miljoen hectoliter op jaarbasis, ruim meer dan de total jaarproductie van bijvoorbeeld Bavaria. Dat is 660 miljoen liter, ofwel 2,64 miljard vaasjes minder. Per jaar. 50 miljoen vaasjes minder per week.
De explosieve groei van het aantal brouwerijen van ambachtelijke aard, en de even explosieve groei van hun productie, valt hierbij evenwel in het niet. Heineken vermorst per week, wereldwijd, waarschijnlijk meer dan het 100-voudige van wat deze kleine brouwerijen produceren. Maar zij groeien explosief, kunnen hun bier voor veel interessantere prijzen verkopen en nemen zeker voor een deel de ex-Heineken (of beter, de ex-pilsdrinkers) over. Daarmee is de link tussen prijs- en inkomenselasticiteit helder: toegenomen welvaart vertaalt zich in minder en bewuster consumeren van kwalitatief hoogwaardiger alternatieven voor bulkproducten, ofwel commodities, ofwel staple foods. Op termijn zullem dus ook de Russische, Aziatische en Mexicaanse consumenten de bieren die hen nu status geven verruilen voor bieren met smaak. Misschien zelfs met een betere prijs-kwaliteitsverhouding...

De redding voor Heineken en aanverwante bedrijven zou een vlucht in de productie van dit soort hoogwaardiger bieren kunnen zijn. Maar of de consument dit ooit serieus zal nemen? Ik denk het niet. Heineken en aanverwante bedrijven gaan vol gas door in hun doodlopende straat. Investeer daar dus maar niet meer in: koop liever aandelen of crowdfund kleine, ambachtelijke en lokale brouwerijen!

dinsdag 11 juni 2013

zondag 27 januari 2013

#NewBeerToday - week 4!

Call it a mission, but I have set myself the goal of trying and tasting a new beer every day of 2013. Not always easy, but for now, I've made it. Here's week four of #NewBeerToday - and what a week it was!

zaterdag 19 januari 2013

#NewBeerToday, week 3


Call it a mission, but I have set myself the goal of trying and tasting a new beer every day of 2013. Not always easy, but for now, I've made it. Here's week three of #NewBeerToday!

zaterdag 12 januari 2013

#NewBeerToday - week two, 2013

Call it a mission, but I have set myself the goal of trying and tasting a new beer every day of 2013. Not always easy, but for now, I've made it. Here's week two of #NewBeerToday!

zaterdag 5 januari 2013

#NewBeerToday - week one, 2013

So this year I have loads of plans which are not going to be executed. One will, though: a new beer to be had, every day of 2013. At least one new beer every day. There, that's it. Very simple. No rules, the only criterium: 'never had it before'.

vrijdag 4 januari 2013

The first sheep has crossed the dam - now the Yankees are really coming to Europe!

Today it was announced that the first 'real' American Craft Brewery to become operational in Europe will be in Stockholm, and will be co-owned - but all dependant - on Brooklyn Brewery. The end of en era, or the beginning of a new one?